graphic art

دسته بندی رنگها

رنگ های گرم ورنگ های سرد

رنگ ها در دایره رنگ به آسانی به دو دسته رنگ های گرم وسرد تقسیم می شوند.قرمز،نارنجی،زرد وترکیبات دوبه دو آن ها وحاضر در دایره رنگ القاءکننده گرما ،وسبز ،آبی ، بنفش وترکیبات دوبه دو آن ها حاضر در دایره رنگ ،بعنوان رنگ های سرد می باشند،رنگ های گرم وسرد دارای ویژگی هایی هستند که با آشنایی و شناخت آن ها ، دامنه کاربرد این نوع رنگها مشخص تر میگردد. پاره ای از این ویژگی ها عبارتند از:

درجه حرارت رنگ ها تا حدودی به وجود رنگ ها در دنیای واقعی بستگی دارد. قرمز و نارنجی رنگ هایی هستند که در آتش هستند . زرد رنگی است که در نور خورشید وجود دارد ، آبی رنگی است که در آُسمان ، در آب و یخ موجود است.

در یک منظره تابستانی رنگهای گرم قرمز ، زرد و نارنجی وجود دارند، در یک منظره زمستانی و برفی رنگهای سرد آبی و بنفش حضور دارند. دو دسته رنگهای گرم و سرد از جهت تاثیری که بر بیننده دارد ، کاملا متفاوت اند ولی بی تردید استفاده از آنها به روحیه شما یا فضایی که میخواهید فراهم آورید، بستگی دارد. در کل این نکته را باید به یاد داشت که رنگ های گرم ، مثل رنگ قرمز ، به گونه ای خود را به بیننده نزدیک میکنند، گویی به سمت ما در حرکت اند. درست بر خلاف آن رنگ های سرد مثل رنگ آبی ، فاصله و دوری را نمودار میشوند. به همین دلیل رنگ های گرم ، رنگ های پیشرو نیز میگویند زیرا چشم را به طرف خود جلب کرده و نقشی برجسته در یک تصویر القاء میکنند در حالیکه رنگ های سرد رنگ های "دور شونده" هستند که تضاد مسافت را القاء میکنند و نشان میدهند. در نتیجه ، رنگ های گرم برای فضاهای بسته و کوچک مناسب نیستند و این نوع رنگ ها فضاها را کوچکتر نشان میدهند ، اما رنگ های سرد محیط را بزرگتر نشان میدهد.

به کار بردنرنگ های گرم و سرد در کنار هم جازبه زیادی ایجاد میکند، به طور مثال ، گذاشتن یک گلدان نارنجی در زمینه یک دیوار آبی روشن سبب تشدید و نمایان شدن هر دو رنگ میشود. گذاشتن یک عنصر تزئینی آبی در مقابل دیوار قرمز نیز باعث آرام شدن شدت رنگ مایه قرمز میشود.

رنگ های گرم تاثیری چون جریان مواد مذاب از دهانه آتش دارد ، مهاجم و توجه برانگیز ، رنگ گرم خودنما است و احساسات را برمی انگیزد. وجود رنگ گرم در محل کار آهنگ حرکت را سریعتر میکند. ترکیب رنگ های گرم در کنار هم جسور، غنی و زنده جلوه میکند.

طیف سبز تا بنفش که شامل آبی و سایه های خاکستری است ، رنگ های سرد را شامل میشوند. این رنگ ها همان تأثیر سرما زایی را دارند که نگاه کردن به تصویر آلاسکا ، در بیننده به وجود می آورد . اثر این رنگ ها نقطه مقابل اثر رنگ های گرم است . رنگ های گرم است. فعالیت متابولیسم بدن را کند می کند ودر بیمارستان ها برای آرامش بیماران روانی به کار می رود.

رنگ های سرد ،بیزاری ،بیهودگی و دل گیری را بیان می کند.در عین حال بازتاب رنگ های سرد همیشه منفی نیست ،مجموعه ای از رنگ های سبز وآبی گاه احساس پاکیزه و جذاب فرو رفتن در یک آبگیر خنک کوهستانی را تداعی می کند .

هنگامی که چشم ،رنگ زرد درخشنده ای را می بیند ،پیام به مغز رسیده ومغز آن را ترجمه می کند ،سپس گرمای حاصل از نور خورشید تداعی شده وحس گرمی منتقل می شود . این مسئله با دیدن رنگ آبی ،به صورت برعکس اتفاق می افتد .

پیرامون این موضوع آزمایشات علمی بر روی دو گروه از افراد در یک ردیف سنی ودر دو اتاق مجزا ولی با شرایطی یکسان ویا طرح رنگ های متفاوت انجام پذیرفته است به این ترتیب که دانشمندان در یکی از اتاق ها تنها از رنگ های سرد ودر دیگری از رنگ های گرم استفاده کرده اند. دمای هر اتاق در ابتدا یکسان بوده وبه مرور کاهش یافته است .

نتایج ،این گونه نشان داد ،افرادی که در اتاقی با رنگ های گرم حضور داشتند ،در دمای 11 درجه سانتیگراد احساس سرما کردند در حالی که افرادی که در اتاقی با رنگ های سرد بودند ،در دمای 15 درجه سانتیگراد از سرمای موجود شاکی شدند.

این مسئله دلیل خوبی برای وجود انرژی در هر رنگ وتأثیرات آن در حس دمای محیط است.

براین اساس وبا توجه به خاصیت سردی وگرمی رنگ ،در هر آب وهوایی میتوان کمبود حس دمای موجود را با رنگ جبران نمود. به عنوان مثال برای انتخاب طرح رنگ اداری ، صنعتی و مسکونی در منطقه ای با آب و هوایی سرد و زمستان های طولانی، استفاده از رنگ های گرم هم آرامش و آسایش فضا را افزایش میدهد و هم حس گرما را در محیط به وجود میاورد، حال آنکه در مناطقی با آب و هوای گرم ، استفاده از رنگ های خنثی ،ملایم و سرد بسیار مناسب است.

موضوع جدی در مورد رنگ ، روانشناسی رنگ و تأثیر آن بر روی محیط پیرامون است. انتخاب رنگ مناسب از نظر روحیه ای که آن رنگ ایجاد میکند، بسیار حائز اهمیت است و طراحان حرفه ای از این موضوع خیلی زیاد استفاده میکنند. به عنوان مثال، در فروشگاه که قرار است مشتری هر چه بیشتر پول خرج کند، باید رنگ و فضایی چشمگیر به کار برد تا اجناس جلوه مضاعف پیدا کنند و یا در یک سالن تولید که کارکنان باید از پویایی لازم برخوردار باشند، رنگ مناسب در فضای سالن حضور داشته باشد. یا فضای اتاق نشیمن که قرار است محیطی صمیمی برای صحبت های خانوادگی باشد و اشتیاق اعضای خانواده را برانگیزد ، باید از رنگ در خور برخوردار باشد.

منظور از رنگ های گرم، رنگ هایی هستند که احساس گرما، خورشید را در ذهن بیننده زنده میکنند. این نوع رنگ ها را بیشتر در داخل ساختمان هایی مورد استفاده قرار میدهند که فقدان نور خورشید را القاء و فقدان آن را جبران کنند.

رنگ هایی که مایه آبی در آنها باشد در ذهن انسان زمستان، یخ، برف و آب را متبادر میسازد. در رنگ آمیزی داخلی از این رنگ ها به منظور بی اثر  ساختن تأثیر نور زیاد و یا مستقیم خورشید نیز استفاده میشود. اگر از این رنگ ها به طور صحیح استفاده نشود موجب اندوه و کسالت و دلسردی در روحیه کارکنان خواهد شد.

بر اساس آزمایشهایی که یانش (yanesch) بر روی افراد  زیادی به عمل آورده، مشخص شده است، افرادی که رنگ سرد بر آنها غالب است دارای نگرشی انزواطلبانه نسبت به دنیای بیرون هستند. سازگاری با شرایط و حالات جدید و ابراز احساسات آزادانه برای آنها دشوار است. این افراد از نظر هیجانی سرد و خوددار هستند. در رابطه ذهنیت و عینیت تأکید آنان بر ذهنیت است. به طور خلاصه میتوان گفت که شخصی که رنگ گرم در او غالب است در نظام یانش برونگرا و شخصی که رنگ سرد بر او قالب است در نظام او درونگرا محسوب میشود. 

رنگ های خنثی

رنگ های خنثی در گستره ای از روشن تا تیره موجود هستند و رنگهایی برگرفته از طبیعت محسوب می شوند . برف ،ابر ،گچ ،سنگ،خاک،زمین ،شن ،گرانیت ،مرمر،چوب ،بلوط،حصیر ،ذرت ،قارچ،آج  ویا موا د مصنوعی مانند فلز ،شیشه ،سیمان و غیره از جمله موادی هستند که رنگ های خنثی را تشکیل می دهند .

رنگ های خنثی ،رنگ هایی هستند که از میزان زیادی رنگ سفید برخوردار بوده ولی به هیچ یک از رنگ های اولیه (قرمز،آبی وزرد ) وثانویه (سبز ،نارنجی وبنفش) متمایل نیستند. با این تعریف رنگ های کم مایه مانند صورتی کمرنگ یا آبی آسمانی جزء رنگ های خنثی محسوب نمی شودولی رنگ کرم یکی از رنگ های خنثی به حساب می آید .

ترکیب بندی رنگی با رنگ های خنثی ممکن است از ترکیب رنگ های بسیار محدود مانند سیاه ،سفید و خاکستری تشکیل شده باشد و شامل رنگ کرم نیز می باشد .

رنگ های خنثی در دنیای آراستگی محیط از اهمیت بسیاری بر خوردار بوده و کاربردی هستند . خنثی  بودن آنها به این معناست که می توان به راحتی در کنار هر رنگ دیگری بدون احتمال وجود از دست رفتن زیبایی هر یک از دیگر رنگ ها ،ترکیبی مناسب در فضا ایجاد کرد .با توجه به آنکه این رنگ ها نیز آرامبخش و ملایم هستند ، با پوشش دیوار با یکی از آنها می توان پس زمینه خوبی برای نصب تابلو ،نوار های چاپی و کاغذی ،پرده ها و به طور کلی دیوار کوبها فراهم آورد. اگر فضایی به قدری از لوازم آراستگی پر شده باشند که احساس آرامش را برهم ریزد ،یکی از راههای ایجاد تعادل در محیط با حفظ همان وسائل ،رنگ آمیزی سطوح اصلی ویا تعویض پوشش های ثانویه مانند پرده ها و.... به یکی از رنگ های خنثی است .

هنگامی که قصد دارید قسمتی از فضا  مانند یک دیوار ،درب ،پنجره ویا هر خورده ریزی به طور کلی هر وسیله ای که در محیط وجود دارد ،به محض ورود بیننده به داخل ، نظر اورا جلب نکند ، آنها را به یکی از رنگ های خنثی رنگ آمیزی کرده ویا رنگ خنثی را در انتخاب آنها در نظر بگیرید .

از این خاصیت رنگ های خنثی برای رفع عیوب معماری و شکستگی ها و فرو رفتگی ها می توان بهره زیادی کسب کرد ،به عنوان مثال ،با رنگ آمیزی بخشی  از فضا که دارای مشکل ساختاری است و شما نمی خواهید فوری مورد توجه بیننده قرار بگیرد ،توسط یکی از رنگ های خنثی به راحتی می توانید آن را در نظر اول بپوشانید، بکارگیری رنگ های خنثی در محیط نیز با اهداف گوناگون آراستگی آن آن از رنگ های خنثی انتخاب شده است می توانید دارای دو هدف باشد :

1- جلب نظر بیننده به طرف اثر هنری تابلو ویا لوح که در اینجا با نور پردازی ،این تأکید بیشتر می شود.

2- تغییر فضای یکنواخت با عنصری با رنگ آمیزی گرم وانرزی دارتر.

اگر نیاز ولزوم به جلوه دادن فرورفتگی در کنار پنجره وپله مورد تأکید باشد ،به طور قطع یک ویا ترکیبی از چند رنگ گرم را در کنار رنگ های ملایم وخنثی می توان به کار گرفت تا به این ترتیب نظر هربیننده در حال عبور از آن محیط را به خود جلب کند.

رنگ های روشن

وقتی که میزان مناسب رنگ سفید به یک رنگ اصلی بیفزائید به طریقی که هنوز مایه ای از رنگ اصلی باقی بماند ،شما به روشن ترین ویا نامفهوم ترین بیان از رنگ اصلی رسیده اید و اگر تمامی رنگ های اصلی را به این حد رقیق کنید ودر ککنار هم به کار برید ، میل بسیاری یه همنشینی پیدا می کنند ویه ترکیبی می رسید که برای القا ء حالتی از سبکی بسیار مناسب است.

رنگ های تیره

اگر یک رنگ اصلی را به میزانی با سیاه در آمیزید که هنوز اندکی از هویت رنگ اصلی باقی بماند ، آن رنگ را به حداکثر تیرگی رسانیده ایدو ترکیبی از رنگ های تیره با درجات مختلف فضایی بسته ، محدود وقالب گرفته به وجود می آورد . اگر در چنین فضایی شیئی را قرار دهیم که رنگ روشن تری نسبت به فضای اطراف خود داشته باشد ، گویی برآننور تابانده ایم و کاملاًبرجسته کرده ایم . مشکی زواید غیر ضرور را می پوشاند ودر عین حال به قابی برای نمایش ارزش اشیاء ومحصول مورد مورد نظر بدل می شود.

رنگ های تیره چون رنگ ها یقرمز ،ارغوانی تیره ،سبز تیره ویا آبی تیره ، احساسی از بزرگی و قدرت و فرادستی را منتقل می کند وبه وسایل ومحصول ما نیز ارزش وقدکت ویژهای می بخشد . تأثیر آن وقتی به نهایت می رسد که در بین گروهی از رنگ های روشن تر به کار گرفته شود.

رنگ های گروه کار

از میان رنگ ها ، سه رنگ سبز ، قرمز و زرد را رنگ های گروه کار می نامند و رنگ آبی غیر فعال و آرامش دهنده و با کار و فعالیت ارتباطی ندارد ، بلکه به آرامش و خشنودی مربوط می شود .

نقش هایی که این سه رنگ «گروه کار» از لحاظ توانایی شان برای ایجاد و حفظ عمل مؤثر ایفا می نمایند ، عبارتند از :

«سبز» : موجب نرمش پذیری اراده می شود . این نرمش پذیری به شخص امکان می دهد تا در برابر مشکلات ایستادگی کند . از طریق این ایستادگی است که شخص می تواند کاری را به انجام رساند و بدین سان موجب کسب احترام بیشتری برای خود شود .

«قرمز» : نیروی اراده را به وجود می آورد ، این نیرو خواهان عمل و کارآیی است و این امر نیز به نوبه خود موجب خشنودی خاطر می گردد ، زیرا فعالیت مناسبی را انجام داده است .

«زرد» : موجب لذت ارادی از عمل گردیده و به شخص توانایی پیش بینی وضع خود و نتایج فعالیتش را درآینده می دهد . حتی از آن هم فراتر رفته و شخص را وادار به تفکر می کند .

+ نوشته شده در  چهارشنبه نوزدهم خرداد 1389ساعت 11:39  توسط سودابه   |